ਹੋਮ / ਨੈੱਟ ਮੀਟਰਿੰਗ · ਅੱਪਡੇਟ 2026-11-04
ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਰੂਫ਼ਟਾਪ ਸੋਲਰ ਲਈ ਨੈੱਟ ਮੀਟਰਿੰਗ: PM Surya Ghar ਤਹਿਤ ਇਹ ਕਿਵੇਂ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹੈ
ਨੈੱਟ ਮੀਟਰਿੰਗ ਦਾ ਮਤਲਬ ਕੀ ਹੈ
ਰੂਫ਼ਟਾਪ ਸਿਸਟਮ ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਦਿਨ ਵੇਲੇ ਬਿਜਲੀ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਤੁਸੀਂ ਬਿਜਲੀ ਹੋਰ ਸਮੇਂ ਵੀ ਵਰਤਦੇ ਹੋ। ਮੀਟਰ ਦਰਜ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਗਰਿੱਡ ਤੋਂ ਕਿੰਨਾ ਲਿਆ ਅਤੇ ਗਰਿੱਡ ਨੂੰ ਕਿੰਨਾ ਭੇਜਿਆ, ਤਾਂ ਜੋ ਤੁਹਾਡੇ ਬਿੱਲ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦਾ ਫ਼ਰਕ ਦਿਸੇ। ਬਿੱਲ ਬਣਾਉਣ ਦਾ ਪੱਕਾ ਨਿਯਮ ਰਾਜ ਮੁਤਾਬਕ ਵੱਖਰਾ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਆਪਣੀ DISCOM ਤੋਂ ਪੁੱਛੋ ਕਿ ਤੁਹਾਡੇ ਵੱਲੋਂ ਗਰਿੱਡ ਨੂੰ ਭੇਜੀ ਬਿਜਲੀ ਦਾ ਕ੍ਰੈਡਿਟ ਉਹ ਕਿਵੇਂ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।
ਸਬਸਿਡੀ ਵਿੱਚ ਕਿਹੜੇ ਪ੍ਰਬੰਧ ਕਵਰ ਹੁੰਦੇ ਹਨ
ਤੁਹਾਡੇ ਰਾਜ ਜਾਂ ਕੇਂਦਰ ਸ਼ਾਸਿਤ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਬਿਜਲੀ ਰੈਗੂਲੇਟਰ ਵੱਲੋਂ ਮਨਜ਼ੂਰ ਸਾਰੇ ਮੀਟਰਿੰਗ ਪ੍ਰਬੰਧ ਕਵਰ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ:
- ਨੈੱਟ ਮੀਟਰਿੰਗ
- ਗ੍ਰਾਸ ਮੀਟਰਿੰਗ
- ਨੈੱਟ ਬਿਲਿੰਗ
- ਵਰਚੁਅਲ ਨੈੱਟ ਮੀਟਰਿੰਗ
- ਗਰੁੱਪ ਨੈੱਟ ਮੀਟਰਿੰਗ
ਵਰਚੁਅਲ ਅਤੇ ਗਰੁੱਪ ਨੈੱਟ ਮੀਟਰਿੰਗ ਉਦੋਂ ਯੋਗ ਹਨ ਜਦੋਂ ਪੈਨਲ ਛੱਤ, ਟੈਰੇਸ, ਬਾਲਕਨੀ ਜਾਂ ਉੱਚੇ ਢਾਂਚੇ ਤੇ ਹੋਣ ਅਤੇ DISCOM ਪ੍ਰਬੰਧ ਨੂੰ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਦੇਵੇ।
ਮੀਟਰ ਦਾ ਕਦਮ, ਕ੍ਰਮ ਵਿੱਚ
- ਤੁਹਾਡਾ ਵੈਂਡਰ ਇੰਸਟਾਲੇਸ਼ਨ ਪੂਰੀ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਤੁਸੀਂ ਜਾਣਕਾਰੀ ਅਤੇ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ਾਂ ਸਮੇਤ ਪੋਰਟਲ ਅੱਪਡੇਟ ਕਰਦੇ ਹੋ।
- ਅਰਜ਼ੀ DISCOM ਕੋਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਪੋਰਟਲ ਦੀ ਚੈੱਕਲਿਸਟ ਮੁਤਾਬਕ ਸਾਈਟ ਤੇ ਸਿਸਟਮ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕਰਦੀ ਹੈ।
- ਤੁਹਾਡੇ ਰਾਜ ਦੇ ਨਿਯਮਾਂ ਮੁਤਾਬਕ DISCOM ਤੁਹਾਡੇ ਨਾਲ ਮੀਟਰਿੰਗ ਇਕਰਾਰਨਾਮੇ ਤੇ ਦਸਤਖ਼ਤ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਮੀਟਰ ਲਗਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
- DISCOM ਪੋਰਟਲ ਤੇ ਅਰਜ਼ੀ ਮਨਜ਼ੂਰ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਸੁਧਾਰ ਲਈ ਵਾਪਸ ਵੀ ਭੇਜ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਜਾਂ ਕਾਰਨ ਦੱਸ ਕੇ ਰੱਦ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ।
- ਉਦੋਂ ਹੀ ਸਬਸਿਡੀ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਹੁੰਦੀ ਹੈ: DISCOM ਦੀ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਤੋਂ 15 ਦਿਨਾਂ ਦੇ ਅੰਦਰ।
ਸਮਾਰਟ ਮੀਟਰ
- ਜਿੱਥੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਵੰਡ ਸੁਧਾਰ ਸਕੀਮ (RDSS) ਹੇਠ ਸਮਾਰਟ ਮੀਟਰਿੰਗ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਦਿੱਤੀ ਜਾ ਚੁੱਕੀ ਹੋਵੇ, ਉੱਥੇ DISCOM ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਮੀਟਰਿੰਗ ਸਰਵਿਸ ਪ੍ਰੋਵਾਈਡਰ ਰਾਹੀਂ ਸਮਾਰਟ ਮੀਟਰ ਲਗਾਉਣੇ ਪੈਂਦੇ ਹਨ।
- ਬਾਕੀ ਥਾਵਾਂ ਤੇ, ਨੈੱਟ ਮੀਟਰ ਹੋ ਸਕੇ ਤਾਂ 4G ਸੈਲੂਲਰ ਕਾਰਡ ਵਾਲੇ ਸਮਾਰਟ ਮੀਟਰ ਹੋਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ, ਨਿਰਮਾਤਾਵਾਂ ਦੀ ਐਮਪੈਨਲ ਸੂਚੀ ਵਿੱਚੋਂ ਅਤੇ Central Electricity Authority ਵੱਲੋਂ ਛਾਪੇ ਤਕਨੀਕੀ ਸਪੈਸੀਫ਼ਿਕੇਸ਼ਨ ਮੁਤਾਬਕ।
- ਜੇ ਤੁਹਾਡਾ ਇਨਵਰਟਰ SIM, ਡੌਂਗਲ ਜਾਂ Wi-Fi ਰਾਹੀਂ ਉਤਪਾਦਨ ਦਾ ਡੇਟਾ ਭੇਜਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਵੈਂਡਰ ਨੂੰ ਪੋਰਟਲ ਨੂੰ ਉਸ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਦੇਣੀ ਪਵੇਗੀ, ਤਾਂ ਜੋ ਤੁਸੀਂ ਪੋਰਟਲ ਤੇ ਉਤਪਾਦਨ ਦੇਖ ਸਕੋ।
ਮੀਟਰ ਦੇ ਪੈਸੇ ਕੌਣ ਦਿੰਦਾ ਹੈ?
ਇਹ ਤੁਹਾਡੀ ਕੋਟੇਸ਼ਨ ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਗਾਈਡਲਾਈਨ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਮੀਟਰ DISCOM ਦਿੰਦੀ ਹੈ, ਜਾਂ ਤੁਸੀਂ ਸੂਚੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਮੀਟਰ ਵੈਂਡਰ ਤੋਂ ਲੈ ਸਕਦੇ ਹੋ। ਜਦਕਿ ਨਮੂਨੇ ਦਾ ਖਪਤਕਾਰ-ਵੈਂਡਰ ਇਕਰਾਰਨਾਮਾ ਨੈੱਟ ਮੀਟਰ ਦੀ ਸਪਲਾਈ, ਟੈਸਟਿੰਗ ਅਤੇ ਮਨਜ਼ੂਰੀਆਂ ਵੈਂਡਰ ਦੇ ਕੰਮ ਵਿੱਚ ਰੱਖਦਾ ਹੈ। ਵੈਂਡਰ ਤੋਂ ਲਿਖਤੀ ਵਿੱਚ ਪੁੱਛੋ ਕਿ ਮੀਟਰ, ਉਸ ਦੀ ਟੈਸਟਿੰਗ ਅਤੇ ਗਰਿੱਡ ਕੁਨੈਕਸ਼ਨ ਭਾਅ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ ਜਾਂ ਨਹੀਂ।
ਜੋ ਸਿਸਟਮ ਬਿਜਲੀ ਗਰਿੱਡ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਭੇਜਦੇ
ਗਰਿੱਡ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਪਰ ਗਰਿੱਡ ਵਿੱਚ ਬਿਜਲੀ ਨਾ ਭੇਜਣ ਵਾਲੇ ਸਿਸਟਮ, ਜਿਵੇਂ ਬਿਹਾਈਂਡ-ਦਿ-ਮੀਟਰ ਜਾਂ ਬੈਟਰੀ ਹਾਈਬ੍ਰਿਡ ਸਿਸਟਮ, ਰਾਜ ਦੇ ਰੈਗੂਲੇਟਰ ਦੇ ਮਨਜ਼ੂਰ ਕਰਨ ਤੇ ਯੋਗ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ। DISCOM ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕਰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਦੇਖਦੀ ਹੈ ਕਿ reverse power relay ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹੈ ਜਾਂ ਨਹੀਂ। ਆਫ਼-ਗਰਿੱਡ ਸਿਸਟਮ ਯੋਗ ਨਹੀਂ ਹਨ।
ਅੱਗੇ: ਦੇਖੋ ਅਰਜ਼ੀ ਕਿਵੇਂ ਦੇਣੀ ਹੈ ਅਤੇ ਸਟੇਟਸ ਕਿਵੇਂ ਦੇਖਣਾ ਹੈ।
ਆਮ ਸਵਾਲ
ਨੈੱਟ ਮੀਟਰ ਕੌਣ ਲਗਾਉਂਦਾ ਹੈ?
ਤੁਹਾਡੀ ਰੂਫ਼ਟਾਪ ਇੰਸਟਾਲੇਸ਼ਨ ਪੂਰੀ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ DISCOM ਮੀਟਰ ਲਗਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਮੀਟਰ DISCOM ਦਿੰਦੀ ਹੈ, ਜਾਂ ਤੁਸੀਂ ਸੂਚੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਮੀਟਰ ਵੈਂਡਰ ਤੋਂ ਖ਼ਰੀਦ ਸਕਦੇ ਹੋ। ਤੁਹਾਡੇ ਵੈਂਡਰ ਦੀ ਕੋਟੇਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਇਹ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਪੁੱਛ ਲਓ।
ਕੀ ਸਬਸਿਡੀ ਲਈ ਮੈਨੂੰ ਨੈੱਟ ਮੀਟਰਿੰਗ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ?
ਤੁਹਾਡਾ ਸਿਸਟਮ ਗਰਿੱਡ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਕਿਸੇ ਖ਼ਾਸ ਕਿਸਮ ਦੀ ਮੀਟਰਿੰਗ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ: ਤੁਹਾਡੇ ਰਾਜ ਦੇ ਰੈਗੂਲੇਟਰ ਵੱਲੋਂ ਮਨਜ਼ੂਰ ਕੋਈ ਵੀ ਮੀਟਰਿੰਗ ਪ੍ਰਬੰਧ ਕਵਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਗਰਿੱਡ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਪਰ ਗਰਿੱਡ ਵਿੱਚ ਬਿਜਲੀ ਨਾ ਭੇਜਣ ਵਾਲੇ ਸਿਸਟਮ, ਜਿਵੇਂ ਬਿਹਾਈਂਡ-ਦਿ-ਮੀਟਰ ਜਾਂ ਬੈਟਰੀ ਹਾਈਬ੍ਰਿਡ ਸਿਸਟਮ, ਵੀ ਰੈਗੂਲੇਟਰ ਦੀ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਨਾਲ ਯੋਗ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਆਫ਼-ਗਰਿੱਡ ਸਿਸਟਮ ਯੋਗ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ।
ਕੀ ਇੰਸਟਾਲ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਮੈਨੂੰ DISCOM ਦੀ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ?
10 kW ਤੱਕ ਦੇ ਸਿਸਟਮ ਤਕਨੀਕੀ ਫ਼ੀਜ਼ੀਬਿਲਟੀ ਲਈ ਬਿਨਾਂ ਵੱਖਰੀ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਦੇ ਮਨਜ਼ੂਰ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਸਿਰਫ਼ ਉਦੋਂ ਜਦੋਂ ਤੁਹਾਡੇ ਰਾਜ ਦੇ ਰੈਗੂਲੇਟਰ ਅਤੇ DISCOM ਨੇ ਇਹ ਨਿਯਮ ਅਮਲ ਵਿੱਚ ਲਿਆਂਦਾ ਹੋਵੇ। ਉਦੋਂ ਤੱਕ, ਜੋ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ ਤੁਹਾਡੀ DISCOM ਮੰਗੇ ਉਹ ਅੱਪਲੋਡ ਕਰੋ।
ਸਰੋਤ
- MNRE Operational Guidelines for PM Surya Ghar (7 June 2024), section 6(t) (ਜਾਂਚਿਆ 2026-11-04)
- National Portal for Rooftop Solar, MNRE (ਜਾਂਚਿਆ 2026-11-04)